>>Checklist zelftest op lichaamsmateriaal

 

Checklist zelftest op lichaamsmateriaal

Vragen die u aan uzelf kunt stellen als u overweegt een zelftest op lichaamsmateriaal te doen zijn:

1. Waarom wil ik deze zelftest op lichaamsmateriaal doen?

Misschien bent u gewoon nieuwsgierig naar de uitslag van de test of u wilt meer weten over uw gezondheid en wat u er zelf aan kunt doen om gezonder te leven. Een zelftest kan dan een laagdrempelige manier zijn om dit te weten te komen.

Het kan ook zijn dat u gezondheidsklachten hebt, zich zorgen maakt en wilt weten of u een bepaalde aandoening heeft. U kunt in dat geval ook, en wellicht is dat een beter alternatief, een afspraak maken met uw huisarts.

Het kan ook zijn dat u een oproep heeft gekregen om mee te doen aan een bevolkingsonderzoek van de overheid. Voor het landelijke onderzoek naar darmkanker en baarmoederhalskanker kunt u een zelftest doen. Veel mensen vinden het belangrijk om mee te doen aan bevolkingsonderzoeken. Maar als u dat niet wilt, bijvoorbeeld omdat u niet belast wilt worden met de uitslag, is het niet verplicht. Informatie over de bevolkingsonderzoeken van de overheid kunt u vinden op de website van het RIVM.

 

2. Waar kan ik op letten bij het doen van de test?

Voor u een test doet moet duidelijk zijn hoe u de test moet uitvoeren. Als u de test niet op de juiste wijze uitvoert, kan dat leiden tot een verkeerde uitslag. Volg daarom de aanwijzingen die in de bijsluiter staan.

Als u na het lezen van de bijsluiter nog vragen hebt over hoe u de test moet uitvoeren dan kunt u in de bijsluiter naar contactinformatie zoeken waar u met uw vragen terecht kunt. Dat kan de aanbieder zijn van de test (bijv. de drogist, apotheek of webwinkel waar u de test hebt gekocht) of de fabrikant.

 

3. Waar moet ik aan denken als ik lichaamsmateriaal moet opsturen om een uitslag te krijgen?

Als u niet direct zelf de uitslag van de test kunt aflezen dan is het van belang na te gaan hoe u door de aanbieder geïnformeerd zult worden over de uitslag van de test. Het kan zijn dat u van de aanbieder een brief krijgt waarin de uitslag wordt gegeven. Het kan ook zijn dat de aanbieder u belt of dat u de uitslag te horen krijgt in een persoonlijk gesprek.

Als u lichaamsmateriaal moet opsturen dan kan het voor u belangrijk zijn te weten wat de aanbieder met uw lichaamsmateriaal en gegevens doet nadat u bent geïnformeerd over de uitslag. U kunt de aanbieder daarnaar vragen.

 

4. Wat voor uitslagen kan de test geven?

Het is handig om vooraf te weten welke uitslagen een test kan geven. Dan bent u beter voorbereid op de uitslag. U kunt in de bijsluiter van de test lezen welke uitslagen de test kan geven.  Er zijn tests waarbij de uitslag een advies geeft over uw voeding of lichaamsbeweging. Soms is het advies de huisarts te bezoeken omdat er aanvullend onderzoek of een behandeling nodig is. 

 

5. Hoe betrouwbaar is de uitslag van de test?

De betrouwbaarheid van zelftesten is verschillend. Er is geen keurmerk voor zelftesten, maar in de gebruiksaanwijzing van de test of op de website van de aanbieder staat mogelijk informatie over de betrouwbaarheid van de test. Belangenorganisaties van patiënten en consumenten geven soms ook informatie over de betrouwbaarheid van zelftests.

Als de test niet betrouwbaar is, kunt u op twee manieren een verkeerde uitslag krijgen. In het eerste geval geeft de test aan dat u iets mankeert, terwijl dat niet zo is. In het tweede geval kunt u ook onterecht worden gerustgesteld door een testuitslag die niet klopt.

Als u een test wilt doen die betrekking heeft op een specifieke aandoening dan kunt u kijken of op de website van bijbehorende patiëntenorganisatie informatie staat over welke tests betrouwbaar zijn of u kunt contact opnemen met de patiëntenorganisatie om hiernaar te informeren.

 

6. Wie is de aanbieder van de test?

Een betrouwbare test kan inzicht geven in uw gezondheid. Maar er is helaas geen standaard die garandeert dat de zelftesten zinvol en veilig is. Vraag u daarom vooraf af wie de test aanbiedt en of er bijvoorbeeld ook commerciële belangen kunnen meespelen of niet.

 

7. Vertrouw ik de aanbieder van de test?

Hoe weet ik of ik de aanbieder van de test kan vertrouwen? Vraag u af wat u belangrijk vindt. Heeft de webwinkel waar u een test koopt een keurmerk? Staan er adresgegevens bij? Is het een Nederlandse webwinkel die aan Nederlandse regels moet voldoen?U kunt een zelftest ook bij een apotheek, drogist of zorgaanbieder kopen als u daar meer vertrouwen in hebt. Soms moet u na het uitvoeren van een test lichaamsmateriaal opsturen naar een organisatie. Dat kan een bekend instituut, laboratorium of ziekenhuis zijn waardoor u er vertrouwen in hebt dat de analyse goed wordt uitgevoerd, en dat u na het krijgen van de uitslag goed wordt begeleid.

 

8. Wil ik er iemand bij hebben als ik kan schrikken van de uitslag?

Een uitslag kan grote gevolgen hebben omdat u van de uitslag schrikt of ongerust wordt. Misschien wilt u een zelftest doen om erachter te komen of u een ernstige aandoening heeft. Als u denkt dat u van de uitslag kunt schrikken, dan kunt u overwegen iemand te vragen om bij u te zijn bij het uitvoeren van de test en het krijgen van de uitslag.

 

9. Wat doe ik met de uitslag?

Uit een test kan het advies volgen naar de huisarts te gaan. U kunt ook adviezen krijgen om gezonder te leven of gezondheidsrisico’s te verkleinen. Vraag uzelf vooraf af of u de uitslag serieus neemt en of u uzelf voorneemt het advies van de test op te volgen. Een zelftest kan een indicatie geven van uw gezondheid, maar de betrouwbaarheid van zelftesten is zelden gegarandeerd. Bij gezondheidsklachten blijft het daarom belangrijk contact op te nemen met een zorgverlener zoals uw huisarts.

 

10. Waarom moet ik rekening houden met extra kosten?

In sommige gevallen kunt u te maken krijgen met extra kosten als u een zelftest gaat uitvoeren. Als u dit vooraf weet, kunt u zich daar beter op voorbereiden.

Bijvoorbeeld: als de uitslag van de test aanleiding geeft om een afspraak te maken bij uw (huis)arts, kunnen daar extra kosten uit voortkomen. Voor een afspraak bij de huisarts hoeft u niets te betalen, maar u maakt wel kosten als de huisarts u een geneesmiddel voorschrijft of een test bij u uitvoert die niet wordt vergoed of nog onder uw eigen risico valt.

 

11. Bij wie kan ik terecht met een vraag of klacht over een test?

Mensen vinden het prettig om te weten waar ze terecht kunnen met een vraag of klacht over een test. Als u dit vooraf uitzoekt, dan voorkomt u dat u uiteindelijk met uw vraag of klacht blijft zitten. Raadpleeg hiervoor de bijsluiter van de test of zoek contactgegevens op de website van de aanbieder.

 

Heeft u suggesties voor verbetering van deze vragen? Dan kunt u hier een bericht achter laten.